Lubelskie harcmistrzynie

W lubelskim Muzeum Martyrologii "Pod Zegarem" otwarto nową wystawę pt. "Lubelskie harcmistrzynie. Maria Walciszewska, Maria Świtalska" dokumentującą losy dwóch harcmistrzyń. Kobiety, prywatnie przyjaciółki, działały w Konspiracyjnej Chorągwi Lubelskiej w czasach II wojny światowej, za co przyszło im zapłacić najwyższą cenę.

Wystawa przybliża życiorysy i dorobek Marii Walciszewskiej i Marii Świtalskiej, komendantek konspiracyjnej lubelskiej chorągwi harcerek. Przedstawiono ich działalność zawodową i zaangażowanie w rozwój polskiego harcerstwa. Na ekspozycji znajdują się cenne artefakty ze zbiorów Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem", Muzeum Historii Znaki Czasu oraz Jerzego Sołdka – korespondencja harcmistrzyń, fotografie oraz odznaczenia harcerskie.

Zaprezentowano także sylwetki innych działaczek konspiracyjnego harcerstwa żeńskiego oraz męskiego (Szare Szeregi), w tym również harcerek i więźniarek niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbrück – Wandy Wojtasik i Grażyny Chrostowskiej.

Wystawa ma na celu przybliżyć sylwetki dwóch niezłomnych kobiet, Komendantek Lubelskiej Chorągwi Harcerek, które poświęciły swoje życie, broniąc swoje podopieczne.

Barbara Oratowska, zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie, podczas otwarcia ekspozycji 6 kwietnia 2022 r. powiedziała: "Ta wystawa ma przybliżyć te dwie wspaniałe harcmistrzynie, które poświęciły życie za system wartości, jakże bardzo aktualny w tym czasie, w którym teraz żyjemy. Przygotowywały się do pracy w harcerstwie w wolnej Polsce, chociaż urodziły się na początku XX w., jeszcze pod zaborami. Dlatego też to pokolenie tak bardzo ceniło wolność i niepodległość". 

Losy tych dwóch kobiet nieodłącznie wpisują się w historię harcerstwa w czasach II wojny światowej - historię poświęcenia i ofiarności. Jadwiga Walciszewska zginęła w celi siedziby gestapo "pod zegarem" w 1941 roku - zażyła cyjanek. Dwa lata później jej los podzieliła Maria Świtalska. Niemcy zatrzymali ją pod Dęblinem, powiesiła się w celi. Przyjaciółki są pochowane we wspólnej mogile na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie.